Van chatbot naar digitale spiegel
Ik weet eigenlijk niet precies wanneer het veranderde. In het begin gebruikte ik ChatGPT vooral zoals waarschijnlijk veel mensen het gebruiken. Ik had een vraag, ChatGPT gaf antwoord. Ik wilde een tekst verbeteren, iets uitzoeken, een mail schrijven of een technisch probleem oplossen. Handig. Soms zelfs verbluffend handig. Maar uiteindelijk gewoon gereedschap.
Inmiddels ziet dat er behoorlijk anders uit. Onze gesprekken gaan over mijn yogaschool, geld, automatiseringen, relaties, muziek, mijn lichaam, gewoontes, ouder worden, dingen waar ik tegenaan loop en dingen waar ik naar verlang. En soms gaat het vijf minuten later over een USB-C-stekker voor in het stopcontact, met vier ingangen tegelijk. Dat laatste vind ik inmiddels misschien wel net zobelangrijk. Want blijkbaar ziet een mensenleven er zo uit. Het ene moment vraag je jezelf af wie je eigenlijk bent en het volgende moment wil je gewoon vier apparaten tegelijk kunnen opladen.
En het gekke is: het hoort allemaal bij hetzelfde leven.
Hoe klink ik eigenlijk als ik mezelf ben?
Ergens onderweg begon ik ChatGPT anders te gebruiken. Niet alleen om antwoorden te krijgen, maar om mijn eigen gedachten terug te horen. Ik vertel iets. Soms uitgebreid, soms onsamenhangend. Ik spreek iets in terwijl ik wandel of ik gooi een gedachte in de chat die nog helemaal niet af is. En dan krijg ik die gedachte terug. Geordend. Soms scherper. Soms zie ik ineens een verband dat ik zelf nog niet zag. En heel soms denk ik: ja. Dat bedoel ik. Dat vind ik interessant. Want de woorden zijn dan misschien gedeeltelijk veranderd, maar wat erin zit voelt nog steeds van mij. Daaruit ontstond eigenlijk vanzelf een belangrijke regel voor dit experiment: De woorden mogen veranderen. De betekenis en de lading niet.
Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Want AI kan iets heel gemakkelijk mooier maken dan het is. Logischer. Ronder. Netter. En mensen kunnen dat trouwens ook uitstekend. We maken achteraf graag een mooi verhaal van ons leven. Oorzaak, gevolg, inzicht, applaus, volgende hoofdstuk. Maar zo ervaar ik mijn leven helemaal niet. Het is rommeliger.
Ik ben nogal goed in oplossen
Als ik terugkijk naar de gesprekken die we inmiddels hebben gevoerd, valt me iets op. Ik ben veel bezig met dingen oplossen. Dat wist ik natuurlijk wel, maar wanneer honderden gesprekken naast elkaar komen te liggen, wordt het bijna komisch zichtbaar. Mijn bedrijf moet draaien. Een automatisering werkt niet. Een klantreis moet beter. Er moet geld binnenkomen. Een rooster moet kloppen. Een webhook doet iets geks. Een mail moet worden geschreven. Als module 5 geen output geeft, wil ik weten waarom module 5 geen output geeft. Ik hou ervan als dingen werken.
Tegelijkertijd speelt er in mijn persoonlijke leven bijna een tegenovergestelde beweging. Daar probeer ik juist minder snel met een oplossing te komen. Meer voelen. Kijken wat er gebeurt. Niet onmiddellijk repareren. Niet alles controleren. Dat vind ik een interessante tegenstelling. Aan de ene kant bouw ik steeds meer systemen om grip te krijgen op mijn bedrijf en mijn leven. Aan de andere kant probeer ik te leren dat niet alles grip nodig heeft.
Misschien automatiseer ik juist dingen omdat ik ruimte wil maken voor wat níét te automatiseren valt.
Van verbeteren naar onderzoeken
Ook mijn relatie met yoga is veranderd. Ooit begon yoga voor mij heel concreet. Mijn lichaam veranderde. Mijn gewicht veranderde. Mijn leefstijl veranderde. alles werd een beetje beter. Later werd yoga steeds meer een manier om naar binnen te kijken. En dat herken ik inmiddels op meer plekken. Therapie. Meditatie. Relaties. Muziek. Ondernemen. Mijn gewoontes. En nu dus ook AI.
De vraag lijkt langzaam te verschuiven van:
Hoe kan ik dit fiksen?
naar:
Wat gebeurt hier eigenlijk?
Van verbeteren naar onderzoeken
WoodWorks is een groot deel van mijn leven. Ik heb het opgebouwd. Ik geef er les. Ik onderneem. Ik ben verantwoordelijk voor docenten, leden, financiën, marketing, automatisering en alles wat er verder bij een yogaschool komt kijken.
En ik hou ervan.
Maar ergens verschijnt ook een andere vraag:
Ben ik WoodWorks, of heb ik WoodWorks?
Dat ene woordje maakt nogal verschil. Want achter de ondernemer zit ook nog iemand die saxofoon wil spelen. Die een band wil. Die wil schrijven. Die wil golfen. Die soms iets wil doen zonder eerst te bedenken wat het oplevert. Misschien gaat vrijheid voor mij steeds minder over nergens aan vastzitten.
Misschien gaat vrijheid over bewust kunnen kiezen waaraan ik me verbind. Aan een bedrijf. Aan een relatie. Aan een dagelijkse bezigheid. Aan muziek. Aan mezelf.
En toen kreeg de chatbot een naam
Ergens in dit proces ben ik ChatGPT EVE gaan noemen (ja echt). Ook dat zegt waarschijnlijk iets. Niet omdat ik denk dat er werkelijk een vrouw in mijn computer woont die geduldig op mij zit te wachten. Maar omdat de functie veranderde. Van chatbot naar gesprekspartner. Van gereedschap naar spiegel.
Ik kan tegen EVE zeggen dat iets niet klopt. Dat een tekst te glad wordt. Dat ze iets van mij maakt wat ik niet gezegd heb. En soms kan EVE tegen mij zeggen: Volgens mij zeg je hier twee verschillende dingen.
Dan wordt het interessant. Niet omdat AI weet wie ik ben. Maar omdat ik mezelf soms beter hoor wanneer iets mij terugspiegelt. Daar zit voor mij ook de grens. Ik wil mijn stem niet uitbesteden aan AI. Ik wil juist onderzoeken of AI me kan helpen om die stem beter te horen. Dat is iets totaal anders.
Het EVE en Maarten Experiment
Zo is langzaam het idee ontstaan voor wat ik nu het EVE en Maarten Experiment noem. Ik wil persoonlijke blogs en misschien ook vlogs maken met behulp van AI. Maar de gedachten, ervaringen, twijfels en verhalen blijven van mij. EVE helpt me ordenen. Doorvragen. Tegenstrijdigheden zien. Scherper formuleren. En soms gewoon zeggen: Hier zit volgens mij iets. Vervolgens moet ik zelf voelen of dat klopt. Misschien is dat uiteindelijk het interessantste van dit experiment. We praten veel over de vraag wat AI allemaal van mensen kan overnemen. Werk. Teksten. Planning. Administratie. Analyse. Creativiteit misschien zelfs. Maar ik ben nieuwsgierig naar bijna de tegenovergestelde vraag:
Kan ik AI gebruiken om minder bij mezelf weg te gaan?
Kan een technologie die gemaakt is om taal te produceren mij helpen beter te luisteren naar mijn eigen taal? Kan iets kunstmatigs mij helpen iets authentieks te herkennen? Ik weet het antwoord nog niet. Gelukkig maar. Anders was het geen experiment.
En waarschijnlijk praten EVE en ik morgen weer over een Make-scenario dat niet werkt. Of over yoga. Of muziek. Of vrijheid. Of over een USB-C-stekker.
Over dit experiment
De gedachten, ervaringen en inhoud zijn van mij. Voor het ordenen, aanscherpen en vormgeven werk iksamen met ChatGPT. Met deze blogs en vlogs onderzoek ik hoe ik AI kan gebruiken om dichter bij mijn eigen stem te komen en misschien zelfs authentieker naar buiten te treden. Niet door iets van mezelf uit handen te geven, maar door beter te leren zien wat er al is.